Химиялық улану – адам ағзасына улы заттардың түсуі нәтижесінде пайда болатын қауіпті жағдай. Бұл тұрмыста, өндірісте немесе қоршаған ортада кездесетін әртүрлі химиялық заттардың әсерінен болуы мүмкін. Улану дер кезінде анықталып, дұрыс көмек көрсетілмесе, адам өміріне қауіп төндіреді.

Себептері

Химиялық уланудың негізгі себептері мыналар:

Тұрмыстық химиялық заттарды (жуу құралдары, ағартқыштар) дұрыс пайдаланбау

Улы газдармен тыныс алу (мысалы, көмірқышқыл газы, тұрмыстық газ)

Дәрілік препараттарды мөлшерден тыс қолдану

Ауыл шаруашылығында қолданылатын пестицидтер мен тыңайтқыштар

Улы заттарды абайсызда немесе әдейі ішу

Белгілері

Химиялық уланудың белгілері удың түріне және ағзаға түсу жолына байланысты әртүрлі болады. Ең жиі кездесетін белгілер:

Жүрек айну, құсу

Бас айналу, әлсіздік

Тыныс алудың қиындауы

Іштің ауыруы

Терінің бозаруы немесе қызаруы

Есінен тану

Ауыр жағдайларда құрысу, жүрек қызметінің бұзылуы және кома байқалуы мүмкін.

Алғашқы көмек

Химиялық улану кезінде тез арада алғашқы көмек көрсету өте маңызды:

Зардап шегушіні уланған ортадан алыстату

Таза ауаға шығару

Егер улы зат ішке түскен болса, дәрігер кеңесінсіз құстырмау

Киімге тиген химиялық затты жуып тастау

Дереу жедел жәрдем шақыру

Алдын алу шаралары

Химиялық уланудың алдын алу үшін:

Химиялық заттарды балалардың қолы жетпейтін жерде сақтау

Қолдану нұсқаулығын мұқият оқу

Қорғаныш құралдарын (қолғап, маска) пайдалану

Улы заттарды тамақ өнімдерімен бірге сақтамау

Жарамдылық мерзімі өткен заттарды қолданбау

Химиялық улану – кез келген адамға қауіп төндіретін күрделі мәселе. Сондықтан қауіпсіздік ережелерін сақтау, улану белгілерін білу және дер кезінде көмек көрсету – адам өмірін сақтап қалудың басты кепілі.

Г.Айымбетова – басқарма басшысы